Dieta w cukrzycy

Warto zdawać sobie sprawę, że cukrzyca jest obecnie jedną z najczęściej diagnozowanych chorób. Nazywana jest nawet epidemią XXI wieku. Choruje na nią coraz więcej osób, zwłaszcza tych po 45 roku życia. Nieleczona może doprowadzić do wielu groźnych powikłań, a nawet przedwczesnej śmierci. Na czym polega ta groźna choroba o łacińskiej nazwie diabetes mellitus? Jakie typy cukrzycy wyróżniamy? Czego należy unikać w diecie cukrzycowej, a co może jeść cukrzyk?

• Cukrzyca zaliczana jest do współczesnych chorób cywilizacyjnych.
• To przewlekła choroba metaboliczna. Charakteryzuje się zbyt wysokim poziomem cukru we krwi, czyli hiperglikemią.
• Wyróżniamy klika typów cukrzycy: insulinozależną, insulinoniezależna, ciążową oraz cukrzycę o różnej etiologii.
• Dieta cukrzycowa powinna bazować na produktach o niskim indeksie glikemicznym.

Czym jest cukrzyca?

Jest chorobą charakteryzującą się znacząco podwyższonym poziomem cukru we krwi, czyli tak zwaną hiperglikemią. Stan ten wynika z zaburzeń w wydzielaniu insuliny, która jest hormonem umożliwiającym tkankom przyswojenie glukozy.

Cukrzyca wynika z podwyższonego stężenia glukozy we krwi, co jest najczęściej spowodowane nieprawidłowym lub niedostatecznym wytwarzaniem hormonu insuliny. Glukoza jest „paliwem napędowym” całego organizmu – to dzięki niej mamy energię do życia. Organizm osób chorych na cukrzycę nie potrafi regulować ilości tej substancji we krwi.

Odpowiednia dieta jest jednym ze sposobów ustabilizowania cukru we krwi, co pozwala na utrzymanie właściwego poziomu energii i zapobiega – tak częstemu w cukrzycy – gromadzeniu zbędnych kilogramów. Szczegółowy typ diety jest zależny od rodzaju cukrzycy, trybu życia, chorób towarzyszących i przyjmowanych leków, dlatego wszelkie zmiany w sposobie odżywiania warto wprowadzać dopiero po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.

Najistotniejsze w opiece nad seniorem cierpiącym na cukrzycę jest bardzo dokładne przestrzeganie zaleceń lekarza. Przede wszystkim tych związanych z dietą i wysiłkiem fizycznym. Cukrzyca to jedna z najpowszechniejszych chorób wieku starczego. Pełniąc rolę Opiekunki osoby w wieku zaawansowanym należy zdawać sobie sprawę, jak ważne jest podczas codziennych działań pilnowanie nawyków żywieniowych, zachęcanie seniora do ruchu, czy czuwanie nad stałymi godzinami snu, by podopieczny był wypoczęty. Bezwzględnie należy przestrzegać higieny, by nie doszło do zakażeń lub infekcji. Przy wysokim poziomie cukru we krwi, nawet niewielkie skaleczenie może się długo goić. Kompleksowe podejście do kwestii opieki stanowiło będzie istotny czynnik poprawy stanu zdrowia seniora chorującego na cukrzycę.

Cukrzyca w liczbach, czyli co dane mówią o tej chorobie?

Liczby nie pozostawiają złudzeń. W temacie cukrzycy rządowa strona Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej podaje następujące dane: "Obecnie choruje na nią ponad 420 mln ludzi na całym świecie. Wg danych epidemiologicznych w 2017 r. na cukrzycę chorowało co najmniej 2,5 mln Polaków (8%), a spośród wszystkich chorych ok. 20% nie jest świadoma tej choroby, więc łączna liczba chorych na cukrzycę w Polsce przekracza już 3 mln osób. Szacuje się, że najwięcej choruje osób w przedziale wiekowym 45-64 lat, co stanowi 36% wszystkich  chorych na cukrzycę. Jeśli dynamika wzrostu zachorowań utrzyma się na poziomie 3,7% rocznie, to do roku 2030 będzie chorowało w Polsce 4,2 mln osób, zaś łącznie z chorobami niewykrytymi może to być 5,25 mln".

Strona Narodowego Funduszu Zdrowia Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego podaje, że: "Aż 90% zachorowań dotyczy cukrzycy typu 2, której można zapobiegać!". Ta informacja jest kluczowa! Pełniąc rolę Opiekuna osoby starszej należy pamiętać, że profilaktyka ma ogromne znaczenie w procesie opieki. Czuwanie nad zdrowiem seniora jest powinnością Opiekuna.

Jakie są objawy cukrzycy?

Opiekując się seniorem warto zdawać sobie sprawę z tego, jak objawia się cukrzyca, by móc w porę zareagować i zasięgnąć porady lekarza. Cukrzyca rozwija się stopniowo, dlatego tak ważne jest bycie czujnym. Co powinno wzbudzić nasze podejrzenie, że podopieczny może chorować na cukrzycę?

1. Senność w ciągu dnia, zasypianie podczas wykonywania czynności.
2. Zmiany skórne będące trudno gojącymi się ranami.
3. Duży apetyt przy jednoczesnym nieprzybieraniu na wadze.
4. Drętwienie kończyn.
5. Nagła utrata masy ciała.
6. Ciągła suchość w ustach mimo odpowiedniego nawodnienia.
7. Częste oddawanie moczu (mogą pojawić się także moczenia nocne).
8. Redukcja masy ciała.
9. Zauważalne osłabienie organizmu.
10. Swędzenie skóry.

Jak zdiagnozować cukrzycę?

To niezwykle istotne by niezależnie od typu choroby zdiagnozować ją wcześnie. Dzięki temu możliwe jest wdrożenie odpowiednio wcześnie leczenia, a przede wszystkim zastosowanie właściwej diety. To właśnie dzięki diecie możliwe jest wpływanie za pomocą składu posiłków na poziom glukozy we krwi. Warto zaznaczyć, że wdrożenie właściwych działań zapobiega powikłaniom cukrzycy, które są niezwykle groźne, gdyż nieleczona stopniowo wyniszcza kolejne narządy i układy wewnętrzne chorych. Zalecenia dietetyczne powinny być więc restrykcyjnie przestrzegane.

Diagnozowanie opiera się przede wszystkim na tym, że lekarz zleca badanie krwi w kontekście poziomu glukozy. Warto podkreślić, że niekiedy choroba przebiega bezobjawowo, zatem aby uzyskać jednoznaczną diagnozę należy wykonać serię badań.

Oznaczenie stężenia glukozy powinno być wykonane na czczo. Zakłada się, że od ostatniego posiłku powinno minąć nie mniej niż 8 godzin. Badanie wykonuje się pobierając krew z żyły. Test, który wykonuje się gleukometrem może być formą kontroli dokonywanej przez pacjenta, ale nie stanowi on głównej podstawy do zdiagnozowania cukrzycy. Ważne, by wykonać badanie laboratoryjne. Istotne jest to, że u każdej osoby, która ukończyła czterdziesty piąty rok życia należy raz w ciągu 3 lat przeprowadzić badanie glikemii, by ustalić poziom cukru w organizmie.